Brazylijskie jiu-jitsu (BJJ) - co to jest? Na czym polega i jak trenować?

Sztuka walki, w której to właśnie technika oraz odpowiednia pozycja “górują” nad czystą siłą.Skąd się wzięło, na czym polega walka oraz trening, czym różnią się poszczególne odmiany, a dodatkowo - jak działa system pasów? Zapraszamy do publikacji, której tematem jest jedna z najskuteczniejszych sztuk walki (szczególnie w kontekście samoobrony).

Solidna dawka wiedzy o brazylijskim jiu-jitsu - dla wszystkich, którzy zastanawiają się nad wejściem na matę. Zapraszamy na kolejny SMMASHowy poradnik!

Czym jest brazylijskie jiu-jitsu?

Brazylijskie jiu-jitsu, co już wskazuje sama nazwa, jest sztuką walki wywodzącą się wprost ze swojego protoplasty, czyli japońskiego jiu-jitsu (a także judo). A jak wskazuje jej pierwszy człon - została rozwinięta w Brazylii (przez rodzinę Gracie).

W przeciwieństwie do większości dyscyplin polegających na walce, BJJ skupia się niemal wyłącznie na rywalizacji w parterze (walka o dominację, chwyty, przytrzymania, dźwignie oraz duszenia - wszystko prowadzące do poddania przeciwnika).

Swoistym momentem przełomowym, po którym moda na BJJ przybrała na sile, była pierwsza gala UFC, podczas której Royce Gracie pokonał kolejno reprezentantów innych sztuk walki i tym samym udowodnił, że dyscyplina, którą reprezentował - naprawdę działa i jest skuteczna.

Na czym polegają walka i trening w BJJ?

Cała struktura walki opiera się na jednym fundamencie. Najpierw musisz wypracować i zdobyć dominującą pozycję, a następnie - atakujesz. Do najważniejszych pozycji dominujących należą:

• mount - siedzisz okrakiem na korpusie rywala,
• back mount - kontrolujesz przeciwnika od pleców,
• side control - dociskasz go z boku,
• guard - kontrolujesz go nogami z dołu.

Walkę można zakończyć na kilka sposobów, w tym poprzez dźwignie stawowe (np. armbar, kimura, heel hook, kneebar) oraz duszenia (np. rear naked choke, triangle, guillotine, ezekiel). W obu przypadkach rezultatem powinno być dobrowolne poddanie się przeciwnika (tzw. "tap", czyli odklepanie).

Główne style walki to:

• Gi (w kimonie) - wymaga od zawodników posiadania odpowiedniego stroju, co dodatkowo otwiera ogromny wachlarz technik opartych na chwytach za materiał (np. klapy, kołnierz, rękawy itp.). Tempo walki jest nieco wolniejsze, ale za to zawodnicy mają więcej czasu na techniczne kombinacje i wybór najlepszego rozwiązania.
• No-gi (bez kimona, za to w spodenkach i rashguardzie). Szybsza i dynamiczniejsza odmiana, która jest bliższa realiom mieszanych sztuk walki. Jeśli przygotowujesz się do treningu no-gi - w naszym sklepie znajdziesz dedykowane spodenki BJJ, które idealnie sprawdzą się na macie.

A jak wygląda standardowa jednostka treningowa?

Mniej więcej tak:

• rozgrzewka z ćwiczeniami specyficznymi dla BJJ, takimi jak shrimping, granby roll czy mostkowanie,
• część techniczna, w której instruktor pokazuje 1 - 2 techniki, a uczniowie ćwiczą je z partnerem,
• drilling, czyli wielokrotne powtarzanie tego samego ruchu - aż wejdzie w pamięć mięśniową,
• sparing, zwany w środowisku "rolling" - czyli wisienka na torcie każdego treningu.

Początkujący zawodnicy raczej nie sparują od pierwszych swoich zajęć. Zwykle wprowadza się ich stopniowo, najpierw w mocno ograniczonych pozycjach. Pojedynczy trening trwa około 60 - 90 minut, a optymalna częstotliwość dla rozwoju to 3 - 4 jednostki w tygodniu.

Czy brazylijskie jiu jitsu sprawdza się w samoobronie?

Powiemy nawet więcej. Otóż… BJJ to jedna z najskuteczniejszych sztuk walki - właśnie w kontekście realnej samoobrony. Powód jest prosty, albowiem większość starć “jeden na jeden” - prędzej czy później kończy się właśnie na ziemi. Z drugiej strony jest pewne "ale", bowiem sportowe BJJ nie uczy obrony przed uderzeniami w stójce, walki z wieloma przeciwnikami ani obrony przed bronią. 

Jeżeli chcesz mieć pełen pakiet skuteczności w samoobronie - rozważ połączenie i naukę kilku dyscyplin. W tym obszarze dobrze sprawdza się np. BJJ z elementami treningu uderzeniowego (boksu, kickboxingu, a nawet Muay Thai).

System pasów w BJJ. Zasady i przebieg awansów na wyższe stopnie.

BJJ jest dyscypliną o jednych z najtrudniejszych i najdłuższych awansów wśród wszystkich sztuk walki. Hierarchia pasów dla dorosłych uwzględnia kolory: biały, niebieski, fioletowy, brązowy, czarny.

Zdobycie czarnego zajmuje nawet 10 - 15 lat regularnego treningu. Ponadto, pomiędzy poszczególnymi kolorami pasów funkcjonuje system tzw. stripes (belek), czyli dodatkowych mniejszych pasków umieszczanych na “głównym” pasie. Oznaczają one pośrednie etapy awansu.

Najważniejsze turnieje i organizacje BJJ na świecie

Jeśli mówimy o zawodowym brazylijskim jiu-jitsu, to “kręci się” on wokół kilku kluczowych federacji i turniejów. Do tych, które warto znać, zaliczamy: IBJJF (International Brazilian Jiu-Jitsu Federation), Mistrzostwa Świata Mundials, ADCC Submission Wrestling World Championship, Pan American Championships, European Championship.

Walki rozgrywane są w kategoriach wagowych i pasów, a punktacja premiuje obalenia, przejścia pozycji oraz kontrolę. W ostatnich latach prężnie rozwijają się też zawodowe ligi, gdzie zawodnicy walczą w formule "submission only" (wygrana poprzez poddanie).

Co daje uprawianie tej sztuki walki?

Po stronie fizycznej najbardziej zauważalnymi konkretami są, chociażby: poprawa kondycji i wytrzymałości mięśniowej, redukcja tkanki tłuszczowej, wzrost świadomości własnego ciała, większa mobilność, lepsza koordynacja ruchowa.

Jednak równie ważną rolę odgrywa strefa mentalna. Warto mieć bowiem na względzie, że regularne treningi BJJ potrafią budować odporność na stres, uczą cierpliwości i zachowywania spokoju (szczególnie pod presją), wzmacniają pewność siebie. Dodatkowo jest jeszcze aspekt społeczny. Trening BJJ sprzyja budowaniu trwałych relacji.

Od czego i w jaki sposób trenować BJJ?

Mamy nadzieję, że ten artykuł zachęcił Cię do spróbowania. Jeżeli właśnie podjąłeś taką decyzję - na koniec mamy dla Ciebie kilka praktycznych wskazówek.

1. Znajdź dobry klub. Szukaj takiego z certyfikowanymi instruktorami. Sprawdź opinie dotychczasowych klubowiczów.
2. Oceń atmosferę podczas pierwszej wizyty. Zazwyczaj pierwsze zajęcia są za darmo. Zapisz się, weź w nich udział i dopiero wówczas zdecyduj, co dalej. To najlepszy sposób, żeby sprawdzić, czy dyscyplina i konkretne miejsce odpowiadają Twoim oczekiwaniom.
3. Nie kupuj od razu wszystkiego. Na start nie potrzebujesz zbyt wiele. Wystarczy Ci dobry rashguard, spodenki i tyle. Koszulki do BJJ świetnie sprawdzą się od pierwszego treningu - są dopasowane, odprowadzają pot i nie krępują ruchów na macie.

Jeśli wybierasz się na matę, to potrzebujesz jeszcze tego…

Poza chęcią i motywacją - zdecydowanie będą Ci potrzebne odpowiednie zasoby. Mamy tu na myśli przede wszystkim wygodną i trwałą odzież do BJJ (szczególnie rashguardy i spodenki, które wytrzymają nawet najostrzejsze sesje).

Oferta SMMASH ma dla Ciebie wiele wzorów i kolorów w ramach gotowych kolekcji, a także możliwość pełnej personalizacji za pomocą konfiguratora online (X-CREATOR). Masz pytania dotyczące oferty lub potrzebujesz pomocy z wyborem? Napisz do nas - chętnie doradzimy i pomożemy dobrać coś, co sprawdzi się dokładnie na Twojej macie. A jeśli przy okazji szukasz większej dawki wiedzy o sportach walki i nie tylko - zaglądaj regularnie na SMMASHowy blog, gdzie znajdziesz mnóstwo wartościowych artykułów.